समाजकार्याचा पूर

सामाजिक काम म्हणजे काय ?

माझ्या मते जगात सामाजिक काम नावाची वस्तू वगैरे काही नसते. असते ते फक्त काम, आवडते किंवा नावडते आणि प्रत्येक कामातून आपण समाजातील कुठल्या तरी व्यक्तीला वस्तू किंवा सेवा पुरवीत असतोच. मग तो सकाळी वर्तमान पत्र वाटणारा असो किंवा कार्पोरेट कंपनीतला एक आय.टी इंजिनिअर असो. मी शेतकर्याचे प्रश्न सोडवायचे प्रयत्न करतो म्हणून मी सामाजिक कार्यकर्ता आणि जो शेतकरी अक्ख आयुष्य इतके काबाड कष्ट करून तुम्हा आम्हाला अन्न पुरवतो, त्याला काय म्हणाव ? जात-पात, धर्म-पंथ, वर्णभेद हि असमानता काय कमी होती कि आता आपण कामात पण असाच भेदभाव करायला लागलो आहे.

“द सेल्फिश जिन” या पुस्तकात रिचर्ड डॉकिन्स लिहतो कि “या पृथ्वी वरील एक एक जीव हा भयंकर स्वार्थी आहे, आणि या स्वार्थीपणामुळेच आपले अस्तित्व आहे.” आपले पूर्वज स्वार्थी नसते तर आपण आज सामाजिक कामाबाद्द्दल बोलायला जिवंत नसतो. प्रत्येक व्यक्तीचा प्रत्येक कामात स्वार्थ असतो आणि त्या स्वार्थापोटी  तो/ती ते काम करत असतो. आता हा स्वार्थ नेहमी व्यक्तीनुसार बदलत असतो. हुशार स्वार्थी लोक निसर्ग, आरोग्य, शेती वगैरे महत्वाच्या क्षेत्रात प्रामाणिकपणे काम करतात आणि उरलेल्यांसाठी स्वार्थी असणे म्हणजे खूप पैसे कमावणे आणि नको त्या अनावश्यक वस्तूंचा संचय करणे.

माझ्याबद्दल बोलायचे झाल तर मला शुद्ध अन्न,पाणी आणि हवा आज आणि समोर भविष्यात पण हवी आहे ज्यावर कुणाची मक्तेदारी नसेल म्हणून मी “अन्न साक्षरते” मधून या बद्दल लोकशिक्षणाचा प्रयत्न करत असतो.

लोकांच्या स्वार्थीपणाच्या परीभाशा बदलल्याने त्या पुन्हा लोकांना पटवून देण्याकरिता याप्रकारच्या कामाची गरज प्रत्येक क्षेत्रात आहे. घरी बसून किंवा संगणकावरून समाज घडवणारे भरपूर मिळतील. पण कुणी तरी कामाला आणि समाजाला वेगळ्या चष्म्याने बघितले पाहिजे. समाजात जाऊन काम करायला पाहिजे. आपण आपल्या प्रामाणिक कामातून समाजात काही भर टाकतोय काय ? याचा विचार केला पाहिजे.

कुणीतरी अश्या आगळ्यावेगळ्या वाटा निवडल्याने संतुलित नाही म्हणता येणार पण समाजाचा गाडा डगमगीत का होईना पण चालतोय. बाकी लोकांना त्यांचा स्वार्थ कळायला खूप उशीर व्हायला नको म्हणजे झाल.